Veenklooster is ontstaan op de plek waar monniken in de 1e eeuw het klooster "De Olijfberg" stichtten. Het is een uitzonderlijk brinkdorp in een zeer afwisselend landschap. Het dorp ligt in een zandgebied met weilanden, omgeven door elzensingels en houtwallen. Behalve op een rijke flora en fauna stuit de bezoeker ook op pingo's: poelen ontstaan door het smeltende ijs aan het einde van de ijsstijd.

Op de plek van het klooster verrees in de 17de eeuw Fogelsanghstate, een adellijk slot met één van de grootste parkbossen van Friesland. De state bepaalt het centrum van Veenklooster. Maar de invloed reikt tot ver over de dorpsgrenzen. Veel naaste landerijen en het slot zelf behoorden of behoren nog steeds aan de familie Harinxma thoe Slooten, de huidige eigenaars van het landgoed.

Veenklooster koestert verleden. De vrijwel ongeschonden brink (dorpsplein) toont het unieke karakter van Veenklooster. Middenin het dorp staat het agrarisch museum ‘De Brink’, een monumentale stolpboerderij die in 1984 is omgetoverd tot museum. In een bijgebouw van het museum bevindt zich het informatiecentrum ‘De Munnik’, opgericht door de Stichting Veenklooster in 1990. De geïnteresseerde toerist vindt hier informatie over historie en structuur van het dorp en het omringende landschap, waaronder natuurlijk een hele serie wandel- en fietsroutes. Uitblazen na zo’n tocht kan in theeschenkerij en expositieruimte het ‘Lytse Slot’, een 19de eeuwse villa met semi-museale status.

Pingo-route

Een aantrekkelijke tocht is de Dykswalentocht. Deze voert naar het zuiden dwars door een gebied vol houtwallen. De Pingo-route herinnert uiteraard aan de barre weersomstandigheden van de ijstijd. Ten noorden van Veenklooster overheerst een veen- en beekdallandschap. Daarachter liggen de kale polders, de bedijkte kleigebieden en als stille getuigen van een voorbije tijd, de oude zeedijken.